We are stardust - Φεστιβάλ ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης 09 & 10/03/2026

 

Ντοκιμαντέρ We are Stardust (Είμαστε Αστερόσκονη), Δευτέρα 09/03/2026 και Τρίτη 10/03/2026
Αγαπητά μέλη και φίλοι του Ομίλου Φίλων Αστρονομίας, σας ενημερώνουμε για την παγκόσμια πρεμιέρα του ντοκιμαντέρ We are Stardust (Είμαστε Αστερόσκονη), η οποία θα πραγματοποιηθεί στις 9 Μαρτίου στην Θεσσαλονίκη, στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ.
Συγκεκριμένα:
Η πρεμιέρα Θα πραγματοποιηθεί στις 9/3 ώρα 17.00 στον κινηματογράφο ΣΤΑΥΡΟ ΤΟΡΝΕ στο λιμάνι στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης.
Η δεύτερη προβολή Θα πραγματοποιηθεί στις 10/3 ώρα 20.30 Σταύρος Τορνές στο λιμάνι.
Η ταινία διαγωνίζεται στους Newcomers.
Περίληψη της ταινίας WE ARE STARDUST:
Σκηνοθεσία: Elisabeth Rasmussen (Νορβηγία)
Το ντοκιμαντέρ μάς γνωρίζει τον Jon Larsen, λάτρη των μικρομετεωριτών και μουσικό της τζαζ, ο οποίος ένα πρωί που καθόταν στο μπαλκόνι του διακρίνει κάτι να λάμπει πάνω στο τραπέζι. Πρόκειται για έναν μικρομετεωρίτη – με άλλα λόγια, «αστρόσκονη». Το 2015, η NASA κατέληξε ότι είναι αδύνατο να συλλεχθεί και να απομονωθεί αυτό το υλικό, καθώς ένας μικρομετεωρίτης είναι μικρότερος από το πάχος μιας τρίχας. Ο Jon, ωστόσο, δεν πτοείται. Λίγα χρόνια αργότερα, θα αποδείξει ότι αστρόσκονη μπορεί να βρεθεί παντού – ακόμη και στις στέγες των σπιτιών. Με όχημα τον μεταδοτικό ενθουσιασμό του Jon, η ταινία μάς παρασύρει σε ένα κοσμολογικό ταξίδι στην προέλευση της ζωής και τη δύναμη του να ονειρευόμαστε.
Στην πρεμιέρα θα είναι παρόντες όλοι οι συντελεστές και οι πρωταγωνιστές του ντοκιμαντέρ. Η αστροφυσικός Φιόρη - Αναστασία Μεταλληνού θα συντονίσει το Q & A στις 9/3 μετά την παγκόσμια πρεμιέρα. Θα πραγματοποιηθεί Stardust Safari (όπως στην ταινία) και σε συνεργασία με τον Όμιλο Φίλων Αστρονομίας Θεσσαλονίκης θα ακολουθήσει παρατήρηση του ουρανού με φορητά τηλεσκόπια (καιρού επιτρέποντος).
Το αναλυτικό Δ.Τ. θα το βρείτε εδώ: https://docs.google.com/document/d/1eHgPch0A4JI9OcapgK7xn1EoBb_Vvoe3FtP5n5pA7CQ/edit?usp=sharing
Ελάτε στον Όμιλο Φίλων Αστρονομίας με το Μετρό
Τα γραφεία του Ομίλου, Αλεξανδρείας 113, βρίσκονται σε κοντινή απόσταση από την στάση 25ης Μαρτίου του Μετρό Θεσσαλονίκης (25ης Μαρτίου και Σόλωνος)

Όμιλος Φίλων Αστρονομίας
www.ofa.gr

Σεμινάριο στον Όμιλο Φίλων Αστρονομίας: Εισαγωγή στην Αστροφωτογραφία – Στο άπειρο και ακόμη παραπέρα, Σάββατο 7 Μαρτίου 2026

Σεμινάριο στον Όμιλο Φίλων Αστρονομίας: Εισαγωγή στην Αστροφωτογραφία – Στο άπειρο και ακόμη παραπέρα, Σάββατο 7 Μαρτίου 2026
Πώς αποτυπώνουμε τον έναστρο ουρανό;
Τι είναι η αστροφωτογραφία και τι τη διαφοροποιεί από τη συμβατική φωτογραφία;
Τι εξοπλισμό χρειαζόμαστε για να κάνουμε τα πρώτα μας βήματα;
Μπορούμε πραγματικά να ξεκινήσουμε μόνο με ένα κινητό τηλέφωνο και ένα τρίποδο;
Πώς μπορούμε σταδιακά να βελτιώνουμε τον εξοπλισμό μας, χωρίς μεγάλο αρχικό κόστος;
Η αστροφωτογραφία αποτελεί έναν μοναδικό συνδυασμό αστρονομίας, τεχνολογίας και καλλιτεχνικής έκφρασης. Στο σεμινάριο θα γνωρίσουμε τι ακριβώς είναι, ποιες τεχνικές χρησιμοποιούνται και ποιες είναι οι βασικές αρχές που πρέπει να κατανοήσει ένας αρχάριος.
Θα δούμε στην πράξη πώς με απλά μέσα – ακόμη και με ένα σύγχρονο κινητό τηλέφωνο – μπορούμε να φωτογραφίσουμε αστερισμούς ή τον Γαλαξία μας. Θα αναλυθούν βασικές έννοιες όπως η έκθεση, το ISO, ο χρόνος λήψης και η εστίαση, με τρόπο κατανοητό για όσους δεν έχουν προηγούμενη εμπειρία.
Στη συνέχεια θα παρουσιαστεί η λογική της σταδιακής αναβάθμισης εξοπλισμού: από ένα απλό τρίποδο, σε μια φωτογραφική μηχανή, μια ισημερινή στήριξη, μέχρι ένα τηλεσκόπιο και ειδικές αστρονομικές κάμερες. Ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί στη σωστή επιλογή εξοπλισμού, ανάλογα με τους στόχους και τον διαθέσιμο προϋπολογισμό.
Το σεμινάριο απευθύνεται κυρίως σε αρχάριους, σε όσους αγαπούν τον νυχτερινό ουρανό και θέλουν να κάνουν το πρώτο τους βήμα στον κόσμο της αστροφωτογραφίας, χωρίς να απαιτούνται εξειδικευμένες γνώσεις.
Εισηγητής ο Τυχάλας Δημήτριος, ερασιτέχνης αστροφωτογράφος.
Σάββατο 7 Μαρτίου, στις 18:00 το απόγευμα στα γραφεία του Ομίλου Φίλων Αστρονομίας
https://www.ofa.gr/astrophotography-2026/
Για τα σεμινάρια υπάρχει μια ελάχιστη συμβολική επιβάρυνση 5 ευρώ για τα μη μέλη, και 3 ευρώ για φοιτητές (με επίδειξη πάσο), μαθητές Γυμνασίου-Λυκείου και ανέργους (με επίδειξη κάρτας ανεργίας).
Η παρακολούθηση των σεμιναρίων είναι δωρεάν για μαθητές Δημοτικού και τα οικονομικώς τακτοποιημένα μέλη του Ομίλου.
Ελάτε στον Όμιλο Φίλων Αστρονομίας με το Μετρό
Τα γραφεία του Ομίλου, Αλεξανδρείας 113, βρίσκονται σε κοντινή απόσταση από την στάση 25ης Μαρτίου του Μετρό Θεσσαλονίκης (25ης Μαρτίου και Σόλωνος)

Όμιλος Φίλων Αστρονομίας
www.ofa.gr

We are stardust - Φεστιβάλ ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης 09 & 10/03/2026

Ντοκιμαντέρ We are Stardust (Είμαστε Αστερόσκονη), Δευτέρα 09/03/2026 και Τρίτη 10/03/2026
Αγαπητά μέλη και φίλοι του Ομίλου Φίλων Αστρονομίας, σας ενημερώνουμε για την παγκόσμια πρεμιέρα του ντοκιμαντέρ We are Stardust (Είμαστε Αστερόσκονη), η οποία θα πραγματοποιηθεί στις 9 Μαρτίου στην Θεσσαλονίκη, στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ.
Συγκεκριμένα:
Η πρεμιέρα Θα πραγματοποιηθεί στις 9/3 ώρα 17.00 στον κινηματογράφο ΣΤΑΥΡΟ ΤΟΡΝΕ στο λιμάνι στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης.
Η δεύτερη προβολή Θα πραγματοποιηθεί στις 10/3 ώρα 20.30 Σταύρος Τορνές στο λιμάνι.
Η ταινία διαγωνίζεται στους Newcomers.
Περίληψη της ταινίας WE ARE STARDUST:
Σκηνοθεσία: Elisabeth Rasmussen (Νορβηγία)
Το ντοκιμαντέρ μάς γνωρίζει τον Jon Larsen, λάτρη των μικρομετεωριτών και μουσικό της τζαζ, ο οποίος ένα πρωί που καθόταν στο μπαλκόνι του διακρίνει κάτι να λάμπει πάνω στο τραπέζι. Πρόκειται για έναν μικρομετεωρίτη – με άλλα λόγια, «αστρόσκονη». Το 2015, η NASA κατέληξε ότι είναι αδύνατο να συλλεχθεί και να απομονωθεί αυτό το υλικό, καθώς ένας μικρομετεωρίτης είναι μικρότερος από το πάχος μιας τρίχας. Ο Jon, ωστόσο, δεν πτοείται. Λίγα χρόνια αργότερα, θα αποδείξει ότι αστρόσκονη μπορεί να βρεθεί παντού – ακόμη και στις στέγες των σπιτιών. Με όχημα τον μεταδοτικό ενθουσιασμό του Jon, η ταινία μάς παρασύρει σε ένα κοσμολογικό ταξίδι στην προέλευση της ζωής και τη δύναμη του να ονειρευόμαστε.
Στην πρεμιέρα θα είναι παρόντες όλοι οι συντελεστές και οι πρωταγωνιστές του ντοκιμαντέρ. Η αστροφυσικός Φιόρη - Αναστασία Μεταλληνού θα συντονίσει το Q & A στις 9/3 μετά την παγκόσμια πρεμιέρα. Θα πραγματοποιηθεί Stardust Safari (όπως στην ταινία) και σε συνεργασία με τον Όμιλο Φίλων Αστρονομίας Θεσσαλονίκης θα ακολουθήσει παρατήρηση του ουρανού με φορητά τηλεσκόπια (καιρού επιτρέποντος).
Το αναλυτικό Δ.Τ. θα το βρείτε εδώ: https://docs.google.com/document/d/1eHgPch0A4JI9OcapgK7xn1EoBb_Vvoe3FtP5n5pA7CQ/edit?usp=sharing
Ελάτε στον Όμιλο Φίλων Αστρονομίας με το Μετρό
Τα γραφεία του Ομίλου, Αλεξανδρείας 113, βρίσκονται σε κοντινή απόσταση από την στάση 25ης Μαρτίου του Μετρό Θεσσαλονίκης (25ης Μαρτίου και Σόλωνος)

Όμιλος Φίλων Αστρονομίας
www.ofa.gr

Σεμινάριο στον Όμιλο Φίλων Αστρονομίας: Είναι η διαστολή του Σύμπαντος ανομοιόμορφη; Σάββατο 28 Φεβρουαρίου

Σεμινάριο στον Όμιλο Φίλων Αστρονομίας: Είναι η διαστολή του Σύμπαντος ανομοιόμορφη; Σάββατο 28 Φεβρουαρίου
Τα σμήνη γαλαξιών είναι τα μεγαλύτερα και ανάμεσα στα πιο εντυπωσιακά αντικείμενα στο Σύμπαν. Αποτελούνται από χιλιάδες γαλαξίες, τεράστιες ποσότητες καυτού αερίου, και μεγάλες ποσότητες σκοτεινής ύλης. Εξαιτίας του μεγέθους και της φωτεινότητάς τους, τα σμήνη λειτουργούν σαν ιδανικοί «δείκτες» για να μελετήσουμε πώς δομείται και πώς διαστέλλεται το Σύμπαν σε πολύ μεγάλες αποστάσεις.
Ένας από τους βασικούς πυλώνες της σύγχρονης κοσμολογίας είναι η Κοσμολογική Αρχή, η υπόθεση δηλαδή ότι το Σύμπαν διαστέλλεται το ίδιο προς όλες τις κατευθύνσεις και η κατανομή της κοσμικής ύλης είναι ομοιόμορφη παντού. Παρόλα αυτά, η ισχύς της Κοσμολογικής Αρχής παραμένει ένα μεγάλο ερώτημα.
Είναι η κοσμική διαστολή πραγματικά ομοιόμορφη ή υπάρχουν περιοχές που διαστέλλονται πιο αργά ή γρήγορα; Αν η διαστολή είναι ανομοιόμορφη, τι σημαίνει αυτό για τις κοσμολογικές μας θεωρίες;
Χρησιμοποιώντας κλιμακωτές σχέσεις μεταξύ μετρήσιμων ιδιοτήτων των σμηνών γαλαξιών στις ακτίνες Χ, οπτικά κύματα, και μικροκύματα (πχ η σχέση μεταξύ θερμοκρασίας και φωτεινότητας), βρήκαμε ισχυρές ενδείξεις ότι στο τοπικό Σύμπαν η διαστολή ίσως δεν είναι απολύτως ίδια προς όλες τις κατευθύνσεις.
Συγκεκριμένα, εντοπίζεται μια διπολική μεταβολή της σταθεράς του Hubble (ρυθμού κοσμικής διαστολής), της τάξης του 9%, σε αποστάσεις έως περίπου 2.5 δισεκατομμύρια έτη φωτός. Αυτό μπορεί να σημαίνει είτε ότι υπάρχει μια τεράστια συνεκτική ροή κίνησης των γαλαξιακών σμηνών – ένα «κοσμικό ρεύμα» – είτε ότι η τοπική διαστολή του Σύμπαντος είναι πραγματικά ανομοιόμορφη. Και τα δύο σενάρια είναι εξίσου προβληματικά για το καθιερωμένο κοσμολογικό μας μοντέλο.
Στην ομιλία θα παρουσιαστούν τα τελευταία αποτελέσματα στον τομέα, συμπεριλαμβανομένων και των νέων αποτελεσμάτων από το διαστημικό τηλεσκόπιο eROSITA, που έχει ανακαλύψει χιλιάδες νέα σμήνη, καθώς και από κοσμολογικές προσομοιώσεις.
Τα δεδομένα δείχνουν ότι το φαινόμενο πιθανότατα προέρχεται από το τοπικό Σύμπαν και όχι από μια παγκόσμια ανισοτροπία. Τα σμήνη γαλαξιών ανοίγουν έτσι έναν πολλά υποσχόμενο δρόμο για να κατανοήσουμε καλύτερα τη δομή και τη δυναμική του Σύμπαντος γύρω μας.
Εισηγητής ο Δρ. Κώστας Μίγκας, απόφοιτος του Τμήματος Φυσικής του ΑΠΘ, ερευνητής στο Αστεροσκοπείο του Λάιντεν στην Ολλανδία.
Σάββατο 28 Φεβρουαρίου, στις έξι το απόγευμα στα γραφεία του Ομίλου Φίλων Αστρονομίας.
Ο Δρ. Κώστας Μίγκας είναι αστροφυσικός, απόφοιτος του ΑΠΘ, με ειδίκευση στην παρατηρησιακή κοσμολογία και στα σμήνη γαλαξιών. Πρωτοπόρος στην αναζήτηση κοσμικών διπόλων και κινήσεων μαζικής ροής (bulk flows) στο ύστερο Σύμπαν, χρησιμοποιώντας πολυφασματικές κλιμακωτές σχέσεις σμηνών γαλαξιών, προσελκύοντας σημαντικό ενδιαφέρον τόσο από την επιστημονική κοινότητα όσο και από το ευρύ κοινό.
Η έρευνά του επικεντρώνεται στη χρήση δεδομένων ακτίνων Χ και πολυφασματικών παρατηρήσεων σμηνών γαλαξιών, σε συνδυασμό με δεδομένα τηλεσκοπίων, για τον έλεγχο κοσμολογικών μοντέλων, τη χαρτογράφηση της δομής μεγάλης κλίμακας, τη μελέτη των κοσμικών νημάτων και της βαρυονικής φυσικής των σμηνών.
https://kmigkas.wixsite.com/kostasmigkas
Βιογραφικό του Κώστα Μίγκα
https://www.ofa.gr/universe-expansion/
Για τα σεμινάρια υπάρχει μια ελάχιστη συμβολική επιβάρυνση 5 ευρώ για τα μη μέλη, και 3 ευρώ για φοιτητές (με επίδειξη πάσο), μαθητές Γυμνασίου-Λυκείου και ανέργους (με επίδειξη κάρτας ανεργίας).
Η παρακολούθηση των σεμιναρίων είναι δωρεάν για μαθητές Δημοτικού και τα οικονομικώς τακτοποιημένα μέλη του Ομίλου.
Ελάτε στον Όμιλο Φίλων Αστρονομίας με το Μετρό
Τα γραφεία του Ομίλου, Αλεξανδρείας 113, βρίσκονται σε κοντινή απόσταση από την στάση 25ης Μαρτίου του Μετρό Θεσσαλονίκης (25ης Μαρτίου και Σόλωνος)


Όμιλος Φίλων Αστρονομίας
www.ofa.gr

«Πίσω από το Πέπλο… η Αλήθεια», παρουσίαση βιβλίου του Ν. Σπύρου, 27/2/2026

«Πίσω από το Πέπλο… η Αλήθεια», παρουσίαση βιβλίου του Ν. Σπύρου, 27/2/2026
Η Ένωση Ελλήνων Φυσικών, το Διεθνές Πανεπιστήμιο της Ελλάδος, η Ένωση Υποτρόφων Fulbright Βορείου Ελλάδος, ο Όμιλος Φίλων Αστρονομίας και το Κέντρο Διάδοσης Επιστημών και Μουσείο Τεχνολογίας - ΝΟΗΣΙΣ διοργανώνουν εκδήλωση προς τιμήν του Καθηγητή κ. Νικολάου Κ. Σπύρου.
Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί στις 27 Φεβρουαρίου 2026 και ώρα 18.00 στο Κέντρο Διάδοσης Επιστημών και Μουσείο Τεχνολογίας - ΝΟΗΣΙΣ (Συνεδριακό Κέντρο «Ν. Οικονόμου»), στη Θεσσαλονίκη.
Στο πλαίσιο της εκδήλωσης θα παρουσιαστεί το νέο βιβλίο του κυρίου Σπύρου με τίτλο «Πίσω από το Πέπλο… η Αλήθεια», μια έκδοση της Ένωσης Ελλήνων Φυσικών.
Στη συνέχεια και μετά τους χαιρετισμούς θα πραγματοποιηθεί η βράβευση του κυρίου Σπύρου από τον Πρόεδρο της Ένωσης Ελλήνων Φυσικών, Καθηγητή κ. Ιωάννη Αντωνίου.
Την εκδήλωση συντονίζει ο Καθηγητής κ. Κώστας Κλεΐδης.
Θα ακολουθήσει δεξίωση.

Όμιλος Φίλων Αστρονομίας
www.ofa.gr

Καλά Κούλουμα & σας περιμένουμε το Σάββατο 28/2/26

Αγαπητά μέλη και φίλοι του Ομίλου Φίλων Αστρονομίας,
Σας ευχόμαστε ένα όμορφο τριήμερο Καθαράς Δευτέρας και καλά Κούλουμα! Ευχόμαστε υγεία, χαρά, ξεκούραση και — γιατί όχι — καθαρούς ουρανούς για παρατήρηση!
Με την ευκαιρία, θα θέλαμε να σας δώσουμε ραντεβού το Σάββατο 28/2/2026 στις 18:00 στο επόμενο σεμινάριό μας:
Θέμα: Είναι η διαστολή του Σύμπαντος ανομοιόμορφη;
Τα σμήνη γαλαξιών είναι τα μεγαλύτερα και ανάμεσα στα πιο εντυπωσιακά αντικείμενα στο Σύμπαν. Αποτελούνται από χιλιάδες γαλαξίες, τεράστιες ποσότητες καυτού αερίου, και μεγάλες ποσότητες σκοτεινής ύλης. Εξαιτίας του μεγέθους και της φωτεινότητάς τους, τα σμήνη λειτουργούν σαν ιδανικοί «δείκτες» για να μελετήσουμε πώς δομείται και πώς διαστέλλεται το Σύμπαν σε πολύ μεγάλες αποστάσεις.
Ένας από τους βασικούς πυλώνες της σύγχρονης κοσμολογίας είναι η Κοσμολογική Αρχή, η υπόθεση δηλαδή ότι το Σύμπαν διαστέλλεται το ίδιο προς όλες τις κατευθύνσεις και η κατανομή της κοσμικής ύλης είναι ομοιόμορφη παντού. Παρόλα αυτά, η ισχύς της Κοσμολογικής Αρχής παραμένει ένα μεγάλο ερώτημα.Είναι η κοσμική διαστολή πραγματικά ομοιόμορφη ή υπάρχουν περιοχές που διαστέλλονται πιο αργά ή γρήγορα; Αν η διαστολή είναι ανομοιόμορφη, τι σημαίνει αυτό για τις κοσμολογικές μας θεωρίες;
Χρησιμοποιώντας κλιμακωτές σχέσεις μεταξύ μετρήσιμων ιδιοτήτων των σμηνών γαλαξιών στις ακτίνες Χ, οπτικά κύματα, και μικροκύματα (πχ η σχέση μεταξύ θερμοκρασίας και φωτεινότητας), βρήκαμε ισχυρές ενδείξεις ότι στο τοπικό Σύμπαν η διαστολή ίσως δεν είναι απολύτως ίδια προς όλες τις κατευθύνσεις.
Συγκεκριμένα, εντοπίζεται μια διπολική μεταβολή της σταθεράς του Hubble (ρυθμού κοσμικής διαστολής), της τάξης του 9%, σε αποστάσεις έως περίπου 2.5 δισεκατομμύρια έτη φωτός. Αυτό μπορεί να σημαίνει είτε ότι υπάρχει μια τεράστια συνεκτική ροή κίνησης των γαλαξιακών σμηνών – ένα «κοσμικό ρεύμα» – είτε ότι η τοπική διαστολή του Σύμπαντος είναι πραγματικά ανομοιόμορφη. Και τα δύο σενάρια είναι εξίσου προβληματικά για το καθιερωμένο κοσμολογικό μας μοντέλο.
Στην ομιλία θα παρουσιαστούν τα τελευταία αποτελέσματα στον τομέα, συμπεριλαμβανομένων και των νέων αποτελεσμάτων από το διαστημικό τηλεσκόπιο eROSITA, που έχει ανακαλύψει χιλιάδες νέα σμήνη, καθώς και από κοσμολογικές προσομοιώσεις.
Τα δεδομένα δείχνουν ότι το φαινόμενο πιθανότατα προέρχεται από το τοπικό Σύμπαν και όχι από μια παγκόσμια ανισοτροπία. Τα σμήνη γαλαξιών ανοίγουν έτσι έναν πολλά υποσχόμενο δρόμο για να κατανοήσουμε καλύτερα τη δομή και τη δυναμική του Σύμπαντος γύρω μας.
Εισηγητής ο Δρ. Κώστας Μίγκας, απόφοιτος του Τμήματος Φυσικής του ΑΠΘ, ερευνητής στο Αστεροσκοπείο του Λάιντεν στην Ολλανδία.
Ο Δρ. Κώστας Μίγκας είναι αστροφυσικός, απόφοιτος του ΑΠΘ, με ειδίκευση στην παρατηρησιακή κοσμολογία και στα σμήνη γαλαξιών. Πρωτοπόρος στην αναζήτηση κοσμικών διπόλων και κινήσεων μαζικής ροής (bulk flows) στο ύστερο Σύμπαν, χρησιμοποιώντας πολυφασματικές κλιμακωτές σχέσεις σμηνών γαλαξιών, προσελκύοντας σημαντικό ενδιαφέρον τόσο από την επιστημονική κοινότητα όσο και από το ευρύ κοινό.
Η έρευνά του επικεντρώνεται στη χρήση δεδομένων ακτίνων Χ και πολυφασματικών παρατηρήσεων σμηνών γαλαξιών, σε συνδυασμό με δεδομένα τηλεσκοπίων, για τον έλεγχο κοσμολογικών μοντέλων, τη χαρτογράφηση της δομής μεγάλης κλίμακας, τη μελέτη των κοσμικών νημάτων και της βαρυονικής φυσικής των σμηνών.
https://kmigkas.wixsite.com/kostasmigkas
https://www.ofa.gr/universe-expansion/
Για τα σεμινάρια υπάρχει μια ελάχιστη συμβολική επιβάρυνση 5 ευρώ για τα μη μέλη, και 3 ευρώ για φοιτητές (με επίδειξη πάσο), μαθητές Γυμνασίου-Λυκείου και ανέργους (με επίδειξη κάρτας ανεργίας).
Η παρακολούθηση των σεμιναρίων είναι δωρεάν για μαθητές Δημοτικού και τα οικονομικώς τακτοποιημένα μέλη του Ομίλου.
Ελάτε στον Όμιλο Φίλων Αστρονομίας με το Μετρό
Τα γραφεία του Ομίλου, Αλεξανδρείας 113, βρίσκονται σε κοντινή απόσταση από την στάση 25ης Μαρτίου του Μετρό Θεσσαλονίκης (25ης Μαρτίου και Σόλωνος)

Όμιλος Φίλων Αστρονομίας
www.ofa.gr

Σεμινάριο στον Όμιλο Φίλων Αστρονομίας: Είναι η διαστολή του Σύμπαντος ανομοιόμορφη; Σάββατο 14 Φεβρουαρίου ΑΚΥΡΩΝΕΤΑΙ

Όμιλος Φίλων Αστρονομίας
www.ofa.gr

Σεμινάριο στον Όμιλο Φίλων Αστρονομίας: Ένα ταξίδι στο Σύμπαν: Από τη Μεγάλη Έκρηξη στην εποχή της Σκοτεινής Ενέργειας, Σάββατο 7 Φεβρουαρίου

Σεμινάριο στον Όμιλο Φίλων Αστρονομίας: Ένα ταξίδι στο Σύμπαν: Από τη Μεγάλη Έκρηξη στην εποχή της Σκοτεινής Ενέργειας, Σάββατο 7 Φεβρουαρίου
Πώς δημιουργήθηκε το Σύμπαν;
Πόσο παλιό είναι;
Πόσο μεγάλο είναι;
Από τι αποτελείται;
Τι υπάρχει πέρα από τα όριά του;
Αυτά και άλλα ερωτήματα που αφορούν την εξέλιξη του Σύμπαντος, από την Μεγάλη Έκρηξη ως την εποχή της Σκοτεινής Ενέργειας, με το ρόλο της βαρύτητας ως σκηνοθέτη, αποτελούν το αντικείμενο της σύγχρονης φυσικής και κοσμολογίας, και βρίσκονται στο επίκεντρο αυτής της ομιλίας.
Αφού επισκοπήσουμε τις διάφορες θεωρίες και σενάρια που επιχειρούν να ερμηνεύσουν τα παρατηρησιακά δεδομένα, θα περιγράψουμε το νέο παράθυρο που άνοιξε πρόσφατα στην μελέτη του Κόσμου: τις μαύρες τρύπες και τα βαρυτικά κύματα.
Εισηγητής ο Μάνος Σαριδάκης, Διευθυντής Ερευνών του Ινστιτούτου Αστρονομίας, Αστροφυσικής, Διαστημικών Εφαρμογών και Τηλεπισκόπησης, του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών.
Σάββατο 7 Φεβρουαρίου, στις έξι το απόγευμα στα γραφεία του Ομίλου Φίλων Αστρονομίας.
Ο Μάνος Σαριδάκης είναι Διευθυντής Ερευνών του Ινστιτούτου Αστρονομίας, Αστροφυσικής, Διαστημικών Εφαρμογών και Τηλεπισκόπησης, του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών. Είναι Διδάκτωρ Πυρηνικής Φυσικής του ΕΚΠΑ, και έχει εργαστεί ως μεταδιδακτορικός ερευνητής, Επίκουρος Καθηγητής και Επισκέπτης Καθηγητής στο ΕΜΠ, στη Γαλλία (Saclay και IAP), στις ΗΠΑ (Baylor U.), στη Χιλή (PUCV), και στη Λ.Δ. Κίνας (Tsing Hua και USTC).
Έχει δημοσιεύσει περισσότερες από 350 ερευνητικές εργασίες σε διεθνή περιοδικά με κριτές, και έχει συγγράψει 5 βιβλία. Το ερευνητικό του έργο έχει εξαιρετική διεθνή αναγνώριση, ενώ βρίσκεται στις ανώτατες θέσεις της διεθνούς κατάταξης του Πανεπιστημίου του Stanford με το 1% των πιο επιδραστικών επιστημόνων παγκοσμίως. Πρόσφατα εκδόθηκε το βιβλίο του για το ευρύ κοινό «Το Σύμπαν».
https://www.ofa.gr/journey-to-the-universe-2026/
Για τα σεμινάρια υπάρχει μια ελάχιστη συμβολική επιβάρυνση 5 ευρώ για τα μη μέλη, και 3 ευρώ για φοιτητές (με επίδειξη πάσο), μαθητές Γυμνασίου-Λυκείου και ανέργους (με επίδειξη κάρτας ανεργίας).
Η παρακολούθηση των σεμιναρίων είναι δωρεάν για μαθητές Δημοτικού και τα οικονομικώς τακτοποιημένα μέλη του Ομίλου.
Ελάτε στον Όμιλο Φίλων Αστρονομίας με το Μετρό
Τα γραφεία του Ομίλου, Αλεξανδρείας 113, βρίσκονται σε κοντινή απόσταση από την στάση 25ης Μαρτίου του Μετρό Θεσσαλονίκης (25ης Μαρτίου και Σόλωνος)

Όμιλος Φίλων Αστρονομίας
www.ofa.gr

Σεμινάριο στον Όμιλο Φίλων Αστρονομίας: Το αόρατο Σύμπαν και η Επιστήμη των Πολιτών, Σάββατο 31 Ιανουαρίου 2026

Σεμινάριο στον Όμιλο Φίλων Αστρονομίας: Το αόρατο Σύμπαν και η Επιστήμη των Πολιτών, Σάββατο 31 Ιανουαρίου 2026
Πώς δημιουργήθηκε το Σύμπαν και με ποιους τρόπους το παρατηρούμε σήμερα;
Γιατί χρειαζόμαστε τόσα διαφορετικά τηλεσκόπια στη Γη και στο διάστημα;
Από τα ραδιοκύματα έως τις ακτίνες Χ, υπάρχουν αστρονομικά αντικείμενα και φαινόμενα που παραμένουν αόρατα στα μάτια μας, αλλά αποκαλύπτονται μέσα από την τεχνολογία και την επιστήμη.
Στην ομιλία αυτή, θα εξερευνήσουμε το «αόρατο» Σύμπαν, θα ανακαλύψουμε πώς οι πολίτες μπορούν να συμβάλουν ενεργά στη σύγχρονη αστρονομική έρευνα και θα δούμε πώς η Επιστήμη των Πολιτών ανοίγει τον δρόμο για νέες ανακαλύψεις.
Το σεμινάριο θα πραγματοποιηθεί μέσω Zoom στα γραφεία του Ομίλου
Βιογραφικό
Η Δρ. Ελένη Βαρδουλάκη (elenivardoulaki.com) είναι Αστροφυσικός στο ΙΑΑΔΕΤ/Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, Εκπρόσωπος της Διεθνούς Αστρονομικής Ένωσης για την Εκπαίδευση στην Αστρονομία και η Επιστημονικώς Υπεύθυνη του εκπαιδευτικού προγράμματος RADIIO (OAD IAU).
Έχει διδακτορικό (Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης), μελετά τα ενεργά κέντρα γαλαξιών και την αλληλεπίδρασή τους με το περιβάλλον με τηλεσκόπια στο ευρύ ηλεκτρομαγνητικό φάσμα και έχει πολυετή εμπειρία στην έρευνα, την επίβλεψη φοιτητών, την επικοινωνία της επιστήμης (Rogue Astrophysics & Astronomy on Tap) και την εκπαίδευση.
Έχει δουλέψει σε 7 διεθνή Ινστιτούτα (Αγγλία, Πορτογαλία, Αμερική, Ελλάδα και Γερμανία). Είναι co-PI του προγράμματος επιστήμης πολιτών Radio Galaxy Zoo EMU, η βασική επιμελήτρια και συν-συγγραφέας του “Data-Intensive Radio Astronomy: Bringing Astrophysics to the Exabyte Era” (Vardoulaki et al. 2024, Nature Springer) και συγγραφέας των «Το Σύμπαν στο τσεπάκι σου» (2022, Key Books) και «Ο Πλούτωνας, ο μικρός πλανήτης με τη μεγάλη καρδιά» (2025, ΝΙΚΑΣ).
https://www.facebook.com/eleni.vardoulaki
https://www.facebook.com/rogueastrophysics
https://www.ofa.gr/invisible-universe-2026/

Για τα σεμινάρια υπάρχει μια ελάχιστη συμβολική επιβάρυνση 5 ευρώ για τα μη μέλη, και 3 ευρώ για φοιτητές (με επίδειξη πάσο), μαθητές Γυμνασίου-Λυκείου και ανέργους (με επίδειξη κάρτας ανεργίας).
Η παρακολούθηση των σεμιναρίων είναι δωρεάν για μαθητές Δημοτικού και τα οικονομικώς τακτοποιημένα μέλη του Ομίλου.
Ελάτε στον Όμιλο Φίλων Αστρονομίας με το Μετρό
Τα γραφεία του Ομίλου, Αλεξανδρείας 113, βρίσκονται σε κοντινή απόσταση από την στάση 25ης Μαρτίου του Μετρό Θεσσαλονίκης (25ης Μαρτίου και Σόλωνος)

Όμιλος Φίλων Αστρονομίας
www.ofa.gr

Διάλεξη στον Όμιλο Φίλων Αστρονομίας: Φασματοσκοπία των Μελανών Οπών: Ο Αϊνστάιν υπό Δοκιμή, Σάββατο 24 Ιανουαρίου 2026

Διάλεξη στον Όμιλο Φίλων Αστρονομίας: Φασματοσκοπία των Μελανών Οπών: Ο Αϊνστάιν υπό Δοκιμή, Σάββατο 24 Ιανουαρίου 2026, 6:00 μ.μ.
Ομιλητής: Νικόλαος Στεργιούλας, καθηγητής Τμ. Φυσικής, Α.Π.Θ, Διευθυντής Εργαστηρίου Αστρονομίας και Τομέα Αστροφυσικής, Αστρονομίας και Μηχανικής
Περίληψη:
Στις μελανές οπές, ο χωροχρόνος δεν είναι απλώς «σκηνικό», είναι δυναμικός και μπορεί να πάλλεται. Στην ομιλία θα δούμε πώς οι μελανές οπές αφήνουν την υπογραφή τους στα βαρυτικά κύματα όταν συγχωνεύονται. Όπως μια καμπάνα που χτυπά και «σβήνει» σε καθαρούς τόνους, έτσι και μετά τη συγχώνευση δύο μελανών οπών εκπέμπεται ένα χαρακτηριστικό σύνολο από «νότες» που η Γενική Σχετικότητα προβλέπει με ακρίβεια.
Στη θεωρία του Αϊνστάιν, οι νότες αυτές καθορίζονται ουσιαστικά μόνο από τη μάζα και την περιστροφή της μελανής οπής. Με το παγκόσμιο δίκτυο ανιχνευτών βαρυτικών κυμάτων LIGO – Virgo – KAGRA κάνουμε φασματοσκοπία των μελανών οπών: μετράμε τις συχνότητες και την απόσβεσή τους και ελέγχουμε αν οι «τόνοι» που «ακούμε» συμφωνούν με εκείνους που προβλέπει η Γενική Σχετικότητα. Συνδυάζοντας πολλές ανιχνεύσεις, υποβάλλουμε τη θεωρία του Αϊνστάιν σε ολοένα αυστηρότερη δοκιμασία.
Σάββατο 24 Ιανουαρίου 2026, στις έξι το απόγευμα στα γραφεία του Ομίλου Φίλων Αστρονομίας, Αλεξανδρείας 113.
Σύντομο βιογραφικό:
Ο Νικόλαος Στεργιούλας είναι καθηγητής στο Τμήμα Φυσικής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και διεθνώς γνωστός για τη συμβολή του στη μελέτη των σχετικιστικών αστέρων και μελανών οπών και στην ανίχνευση βαρυτικών κυμάτων με μεθόδους μηχανικής μάθησης. Έλαβε πτυχίο Φυσικής από το Α.Π.Θ. και στη συνέχεια εκπόνησε τη διδακτορική του διατριβή στο Πανεπιστήμιο του Wisconsin Milwaukee υπό την επίβλεψη του John L. Friedman, ενώ εργάστηκε ως μεταδιδακτορικός ερευνητής στο Albert Einstein Institute στο Potsdam της Γερμανίας.
Ηγείται της ερευνητικής Ομάδας Βαρυτικών Κυμάτων στο ΑΠΘ συμμετέχοντας στα διεθνή πειράματα LIGO – Virgo – KAGRA, LISA και Einstein Telescope. Έχει περισσότερες από 150 δημοσιεύσεις σε περιοδικά με κριτές, με πάνω από 15.000 αναφορές και είναι συν-συγγραφέας του βιβλίου “Rotating Relativistic Stars” στη σειρά Cambridge Monographs on Mathematical Physics.
Έχει διατελέσει Πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Σχετικότητας, Βαρύτητας και Κοσμολογίας και μέλος του Δ.Σ. της Ελληνικής Αστρονομικής Εταιρείας και της Εθνικής Αστρονομικής Επιτροπής. Σήμερα είναι Fellow του EuCAIF, εκλεγμένο μέλος του Δ.Σ. του Gravitational Physics Division της European Physical Society, και Διευθυντής του Εργαστηρίου Αστρονομίας και του Τομέα Αστροφυσικής, Αστρονομίας και Μηχανικής στο Τμήμα Φυσικής του ΑΠΘ.
Είσοδος ελεύθερη
Μετά την ομιλία του κ. Στεργιούλα θα ακολουθήσει η κοπή της πρωτοχρονιάτικης πίτας του Ομίλου
https://www.ofa.gr/black-holes-spectra/
Ελάτε στον Όμιλο Φίλων Αστρονομίας με το Μετρό
Τα γραφεία του Ομίλου, Αλεξανδρείας 113, βρίσκονται σε κοντινή απόσταση από την στάση 25ης Μαρτίου του Μετρό Θεσσαλονίκης (25ης Μαρτίου και Σόλωνος)

Όμιλος Φίλων Αστρονομίας
www.ofa.gr

«Εξερευνώντας το Σύμπαν με την αφή, τον ήχο, τη σκέψη», Πέμπτη 22/1/2026, Βαφοπούλειο Πνευματικό Κέντρο

«Εξερευνώντας το Σύμπαν με την αφή, τον ήχο, τη σκέψη», Πέμπτη 22/1/2026
Το Σωματείο «Φίλοι του Βαφοπουλείου Πνευματικού Κέντρου» και το Βαφοπούλειο Πνευματικό Κέντρο του Δήμου Θεσσαλονίκης σε συνεργασία με τον Όμιλο Φίλων Αστρονομίας Θεσσαλονίκης, τον Πανελλήνιο Σύνδεσμο Τυφλών – Περιφερειακή Ένωση Κεντρικής Μακεδονίας, τον ΑΝΟΡΑΣΗΣ - Σύλλογος συγγενών, φίλων και ειδικών σε θέματα αναπηρίας όρασης, το Γραφείο Διάχυσης Αστρονομίας της Διεθνούς Αστρονομικής Ένωσης (IAU) στην Ελλάδα και το Cyland Foundation Inc, διοργανώνουν εκδήλωση με θέμα
«Εξερευνώντας το Σύμπαν με την αφή, τον ήχο, τη σκέψη» την Πέμπτη 22/1/2026, ώρα 6 μ.μ., στην αίθουσα του 4ου ορόφου του Βαφοπουλείου Πνευματικού Κέντρου, Βαφοπούλου 5, Θεσσαλονίκη
Είσοδος Ελεύθερη
To Σωματείο «Φίλοι του Βαφοπουλείου Πνευματικού Κέντρου» ιδρύθηκε τον Μάιο του 2023, με πρωτοβουλία της ανιψιάς του Ποιητή Γιώργου Βαφόπουλου, Δρ. Ξανθής Βαφοπούλου.
Σκοποί του Σωματείου είναι:
Η προβολή του Βαφοπουλείου Πνευματικού Κέντρου ως κέντρου πνευματικού πολιτισμού της Θεσσαλονίκης στους απανταχού Έλληνες και στους εν γένει θαυμαστές του Ελληνικού Πολιτισμού.
Η προβολή με κάθε τρόπο του Ελληνικού πνευματικού και πολιτιστικού πλούτου και της σημασίας του προς ανάπτυξη της αγάπης και του σεβασμού των απανταχού Ελλήνων και μη προς τον πολιτιστικό πλούτο της Ελλάδος.
Η ανάπτυξη συνεργασίας, επικοινωνίας, αλληλοενημέρωσης και αδελφοποίησης με παρεμφερείς οργανώσεις, ελληνικές, αλλοδαπές και διεθνείς, εσωτερικού και εξωτερικού, και κυρίως με τους απόδημους Έλληνες, που έχουν τους ίδιους στόχους και σκοπούς. Η συνεργασία μπορεί να είναι σε πολλά επίπεδα ήτοι: ερευνητική, εκδοτική, εκπαιδευτική, διαφωτιστική, οργάνωση σεμιναρίων, εκθέσεων, διαλέξεων κλπ.
ΣΤΟΧΟΣ ΤΗΣ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ
Η κατανόηση θεμάτων Αστρονομίας και Αστροφυσικής, μέσω διαδραστικών παρουσιάσεων και εφαρμογών που χρησιμοποιούν την ακοή, την αφή και την σκέψη για την κατανόηση του κόσμου μας. Συγκεκριμένα θα πραγματοποιηθούν οι ακόλουθες δράσεις:
Οι Ήχοι του Διαστήματος
Ακρόαση ήχων που έχουν προκύψει μετά από την «ηχοποίηση» ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας που εκπέμπεται από διάφορες πηγές που βρίσκονται στο διάστημα, καθώς και από την «ηχοποίηση» άλλων αστρονομικών παραμέτρων. Μέσω του ήχου οι συμμετέχοντες θα έχουν της ευκαιρία να αντιληφθούν φυσικές διεργασίες που λαμβάνουν χώρα στο κοντινό, αλλά και το μακρινό διάστημα και να εισαχθούν σε έννοιες της Διαστημικής Φυσικής και της Αστροφυσικής.
Παρουσίαση: Φιόρη - Αναστασία Μεταλληνού, αστροφυσικός, στο Κέντρο Επισκεπτών Θησείου του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών και εθνική συντονίστρια διάχυσης της αστρονομίας της Διεθνούς Αστρονομικής Ένωσης.
Μεγέθη και Αποστάσεις στο Ηλιακό μας Σύστημα και πιο μακριά
Μια προσομοίωση για το πώς λειτουργεί το ηλιακό σύστημα, καθώς οι συμμετέχοντες θα έχουν την ευκαιρία να ψηλαφήσουν ομοιώματα ουρανίων αντικειμένων κατασκευασμένων από τον Όμιλο Φίλων Αστρονομίας. Οι συμμετέχοντες θα συγκρίνουν μεγέθη ουρανίων αντικειμένων και θα “συνειδητοποιήσουν” τις αποστάσεις στο διάστημα. Ένας διαδραστικός τρόπος για την εξερεύνηση των πλανητών του ηλιακού μας συστήματος και για τους μακρινούς αστέρες.
Παρουσίαση: Αντώνης Ίτσιος, ερασιτέχνης αστρονόμος, πρώην πρόεδρος του Ομίλου Φίλων Αστρονομίας.
Οι διοργανωτές εκφράζουν τις ευχαριστίες τους προς το “Discount Markt” της οδού Αλεξανδρείας για την ευγενική στήριξη της εκδήλωσης
https://www.ofa.gr/exploring-universe/


Όμιλος Φίλων Αστρονομίας
www.ofa.gr

Σεμινάριο στον Όμιλο Φίλων Αστρονομίας: Rocket Inside Out: From Structure to Thrust, Σάββατο 17 Ιανουαρίου 2026

Σεμινάριο στον Όμιλο Φίλων Αστρονομίας: Rocket Inside Out: From Structure to Thrust, Σάββατο 17 Ιανουαρίου 2026
Πως κατασκευάζουμε έναν πύραυλο;
Πως σχεδιάζουμε τον κινητήρα ενός πυραύλου;
Ποιες είναι οι παράμετροι μιας πετυχημένης σχεδίασης πυραύλου;
Στο σεμινάριο θα παρουσιαστεί ο σχεδιασμός και οι βασικές επιλογές που καθορίζουν την ανάπτυξη και την κατασκευή ενός φορέα, δηλαδή του πυραύλου που φιλοξενεί τον κινητήρα υγρών καυσίμων.
Θα γίνει αναλυτική παρουσίαση των επιμέρους τμημάτων του πυραύλου, καθώς και των τεχνικών προκλήσεων που αντιμετώπισαν τα μέλη της ομάδας ASAT, κατά τη διάρκεια της σχεδιαστικής διαδικασίας.
Επιπλέον, θα γίνει αναφορά στην ενσωμάτωση του κινητήρα στον πύραυλο αλλά και στις σχεδιαστικές επιλογές και προκλήσεις που αφορούν τον ίδιο τον κινητήρα υγρών καυσίμων.
Θα παρουσιάσουν ο Βασίλης Κιόσογλου, προπτυχιακός φοιτητής του τμήματος Χημικών Μηχανικών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και η Χριστίνα Κωνσταντινίδου, προπτυχιακή φοιτήτρια του τμήματος Μηχανολόγων Μηχανικών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, μέλη της ομάδας ASAT, το Σάββατο 17 Ιανουαρίου στις έξι το απόγευμα στα γραφεία του Ομίλου Φίλων Αστρονομίας.
H Aristotle Space & Aeronautics Team (ASAT) ιδρύθηκε τον Νοέμβριο του 2015, ως η πρώτη φοιτητική ομάδα αεροδιαστημικής στη Θεσσαλονίκη. Το εγχείρημα αυτό ανέλαβε μία ομάδα από 12 φιλόδοξους φοιτητές του τμήματος Μηχανολόγων Μηχανικών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ), με στόχο να συμβάλλουν στη διάδοση του τομέα της αεροναυπηγικής στην ελληνική ακαδημαϊκή κοινότητα, αλλά και στο ευρύτερο κοινό.
Σήμερα, η ASAT αποτελείται από 2 τεχνικά departments, το Aeronautics και το Rocketry, που εκπονούν ερευνητικό έργο στους τομείς της αεροναυπηγικής και της πυραυλικής αντίστοιχα. Η ομάδα συμμετέχει ετησίως σε διεθνείς διαγωνισμούς, ενώ παράλληλα υλοποιεί καινοτόμα R&D projects.
https://www.ofa.gr/asat-rocketry/
Για τα σεμινάρια υπάρχει μια ελάχιστη συμβολική επιβάρυνση 5 ευρώ για τα μη μέλη, και 3 ευρώ για φοιτητές (με επίδειξη πάσο), μαθητές Γυμνασίου-Λυκείου και ανέργους (με επίδειξη κάρτας ανεργίας).
Η παρακολούθηση των σεμιναρίων είναι δωρεάν για μαθητές Δημοτικού και τα οικονομικώς τακτοποιημένα μέλη του Ομίλου.
Ελάτε στον Όμιλο Φίλων Αστρονομίας με το Μετρό
Τα γραφεία του Ομίλου, Αλεξανδρείας 113, βρίσκονται σε κοντινή απόσταση από την στάση 25ης Μαρτίου του Μετρό Θεσσαλονίκης (25ης Μαρτίου και Σόλωνος)

Όμιλος Φίλων Αστρονομίας
www.ofa.gr

Έναρξη δωρεάν διαδικτυακών μαθημάτων Αστρονομίας για μαθητές Δ, Ε, ΣΤ τάξεων Δημοτικού από την Αστρονομική Εταιρεία Πάτρας «Ωρίων»

Αγαπητά μέλη και φίλοι του Ομίλου Φίλων Αστρονομίας,
θα θέλαμε να σας ενημερώσουμε σχετικά με την έναρξη δωρεάν διαδικτυακών μαθημάτων Αστρονομίας από την Αστρονομική Εταιρεία Πάτρας «Ωρίων».
Ακολουθεί το e-mail, όπως το λάβαμε:
Η Αστρονομική Εταιρεία Πάτρας «Ωρίων» ανακοινώνει την έναρξη δωρεάν διαδικτυακών μαθημάτων Αστρονομίας για μαθητές Δ΄, Ε΄ και ΣΤ΄ τάξεων Δημοτικού, με σκοπό την προετοιμασία για τη συμμετοχή των μαθητών στον 10ο Πανελλήνιο Μαθητικό Διαγωνισμό Αστρονομίας και Αστροφυσικής Δημοτικού 2026. Εγγραφές από 7 Ιανουαρίου 2026 στο https://eclass.orionas.gr/, επιλέγοντας από τα διαθέσιμα μαθήματα εκείνο του Δημοτικού.
Όσοι έχουν ήδη λογαριασμό μπορούν να μπουν με αυτόν, ενώ όσοι θα κάνουν 1η φορά εγγραφή πρέπει να δημιουργήσουν λογαριασμό.
Τα μαθήματα είναι ασύγχρονα (σε βιντεομαθήματα) και οι μαθητές τα παρακολουθούν με τον δικό τους ρυθμό. Διδάσκει ο Αργύρης Δρίβας, Φυσικός στο 3ο Γυμνάσιο Ναυπάκτου, Γραμματέας ΔΣ «Ωρίων», με βοηθούς τις μεταπτυχιακές φοιτήτριες Ευτυχία Βασιλείου και Γιώτα Ντόβα, και τις φοιτήτριες Παναγιώτα Μπατσέλα, Κωνσταντίνα Ζερβουδάκη, Εβίτα Τζερέτα.
Στους προηγούμενους Διαγωνισμούς οι μαθητές της eclass έχουν κατακτήσει όλα τα πρώτα βραβεία και σχεδόν όλους τους επαίνους που δόθηκαν! Τον Διαγωνισμό διοργανώνει η Εταιρεία Αστρονομίας και Διαστήματος Βόλου και το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας. Περισσότερα για τον Μαθητικό Διαγωνισμό Αστρονομίας δείτε στο https://contest.astronomos.gr/. Για περισσότερες λεπτομέρειες στείλτε μήνυμα στο eclass.orionas@gmail.com.
Εκ μέρους του Δ.Σ.,
η Γραμματέας,
Γκοντέλη Νατάσα

Όμιλος Φίλων Αστρονομίας
www.ofa.gr

Σεμινάριο στον Όμιλο Φίλων Αστρονομίας

Σεμινάριο στον Όμιλο Φίλων Αστρονομίας: Η μέτρηση του χρόνου, η ιστορία του ισχύοντος ημερολογίου και η προταθείσα ημερολογιακή μεταρρύθμιση, Σάββατο 10 Ιανουαρίου 2026
Πως μετράμε το χρόνο;
Γιατί και σε τι είναι χρήσιμη η μέτρηση του χρόνου, εκτός από τη σύγχρονη επιστήμη και τεχνολογία;
Πως προέκυψαν οι χρονικές διάρκειες ημέρα, ώρα, μήνας, εβδομάδα, έτος;
Γιατί σχεδόν όλοι οι λαοί καθιερώσαμε δεκαδικό σύστημα; Σε τι θα εξυπηρετούσε το δωδεκαδικό;
Περί ημερολογίων:
Μια διαθεματική προσέγγιση αστρονομίας, μαθηματικών, ιστορίας, με ψήγματα λαογραφίας, γλωσσολογίας, παράδοσης.
Το ισχύον ημερολόγιο είναι μια μετεξέλιξη ενός ατελούς αρχαίου ρωμαϊκού ημερολογίου, το οποίο παρά τις βελτιώσεις του, εξακολουθεί να έχει ατέλειες
Μια ημερολογιακή μεταρρύθμιση έγινε αποδεκτή από τον ΟΗΕ, τα περισσότερα θρησκευτικά δόγματα, αλλά η εφαρμογή της για διάφορους λόγους δεν εφαρμόστηκε.
Εισηγητής ο Χημικός, τέως Σχολικός Σύμβουλος Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, Πολυχρόνης Καραγκιοζίδης, το Σάββατο 10 Ιανουαρίου στις 18:00, στα γραφεία του Ομίλου Φίλων Αστρονομίας, Αλεξανδρείας 113.
https://www.ofa.gr/calendars-2026/
Για τα σεμινάρια υπάρχει μια ελάχιστη συμβολική επιβάρυνση 5 ευρώ για τα μη μέλη, και 2 ευρώ για φοιτητές (με επίδειξη πάσο), μαθητές Γυμνασίου-Λυκείου και ανέργους (με επίδειξη κάρτας ανεργίας).
Η παρακολούθηση των σεμιναρίων είναι δωρεάν για μαθητές Δημοτικού και τα οικονομικώς τακτοποιημένα μέλη του Ομίλου.
Ελάτε στον Όμιλο Φίλων Αστρονομίας με το Μετρό
Τα γραφεία του Ομίλου, Αλεξανδρείας 113, βρίσκονται σε κοντινή απόσταση από την στάση 25ης Μαρτίου του Μετρό Θεσσαλονίκης (25ης Μαρτίου και Σόλωνος)

Όμιλος Φίλων Αστρονομίας
www.ofa.gr

Ευχές από τον Όμιλο Φίλων Αστρονομίας

Ο Όμιλος Φίλων Αστρονομίας σας εύχεται καλά Χριστούγεννα και μία δημιουργική νέα χρονιά!
Καλές γιορτές και ευτυχισμένο το 2026 με καθαρούς ουρανούς!
Τα γραφεία του Ομίλου θα παραμείνουν κλειστά καθόλη τη διάρκεια των γιορτών. Σας περιμένουμε ξανά την Τετάρτη 7 Ιανουαρίου στις 19:30.
Θα ακολουθήσει το επόμενο και πρώτο σεμινάριο της νέας χρονιάς το Σάββατο 10/1/2026 στις 18:00.
Το ΔΣ του Ομίλου
Στην φωτογραφία απεικονίζεται το ανοικτό αστρικό σμήνος Westerlund 1 από την κάμερα Near-InfraRed Camera του διαστημικού τηλεσκοπίου James Webb, © ESA/Webb, NASA & CSA

Όμιλος Φίλων Αστρονομίας
www.ofa.gr

Σεμινάριο στον Όμιλο Φίλων Αστρονομίας: Οι πρώτες ανακαλύψεις βαρυτικών κυμάτων με τεχνητά νευρωνικά δίκτυα, Σάββατο 13 Δεκεμβρίου

Σεμινάριο στον Όμιλο Φίλων Αστρονομίας: Οι πρώτες ανακαλύψεις βαρυτικών κυμάτων με τεχνητά νευρωνικά δίκτυα, Σάββατο 13 Δεκεμβρίου
Η ανίχνευση βαρυτικών κυμάτων έχει ανοίξει ένα νέο παράθυρο για την παρατήρηση του Σύμπαντος, αποκαλύπτοντας φαινόμενα όπως οι συγχωνεύσεις μελανών οπών και αστέρων νετρονίων. Μέχρι σήμερα, οι επιστήμονες εντοπίζουν αυτούς τους αμυδρούς «κοσμικούς ψιθύρους» συγκρίνοντάς τους με εκατομμύρια θεωρητικά σενάρια, ώστε να ξεχωρίσουν ένα πραγματικό σήμα μέσα στο θόρυβο των δεδομένων. Αν και αυτή η μέθοδος είναι εξαιρετικά αποτελεσματική, γίνεται όλο και πιο δύσκολη, καθώς οι ανιχνευτές γίνονται πιο ευαίσθητοι και το πλήθος των σημάτων αυξάνεται.
Σε αυτήν την ομιλία θα παρουσιαστεί μια νέα προσέγγιση που αξιοποιεί τεχνητά νευρωνικά δίκτυα για την αυτόματη και ταχύτατη αναγνώριση βαρυτικών κυμάτων σε πραγματικά δεδομένα και θα συζητηθούν τα πλεονεκτήματά της σε σχέση με τις παραδοσιακές μεθόδους.
Επιπλέον, θα παρουσιαστούν οι πρώτες ανιχνεύσεις βαρυτικών κυμάτων που πραγματοποιήθηκαν ποτέ από νευρωνικό δίκτυο σε δίκτυο ανιχνευτών, οι οποίες επιτεύχθηκαν με τον κώδικα μηχανικής μάθησης AresGW, που αναπτύχθηκε από μέλη της ομάδας βαρυτικών κυμάτων του ΑΠΘ, καθώς και το πώς τέτοιες μέθοδοι θα διαδραματίσουν κρίσιμο ρόλο στην εποχή της επόμενης γενιάς ανιχνευτών.
Εισηγήτρια η Αλεξάνδρα Ελένη Κολονιάρη, το Σάββατο 13 Δεκεμβρίου στις 6 το απόγευμα στα γραφεία του Ομίλου Φίλων Αστρονομίας.
Βιογραφικό: Η Αλεξάνδρα Ελένη Κολονιάρη γεννήθηκε στην Κέρκυρα και είναι φυσικός, απόφοιτη του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Αποφοίτησε από το Τμήμα Φυσικής το 2023 και στη συνέχεια παρακολούθησε το πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών στην «Υπολογιστική Φυσική» του ίδιου Πανεπιστημίου, όπου κατέλαβε την πρώτη θέση στην εισαγωγική κατάταξη και αποφοίτησε με άριστα. Από τον Απρίλιο του 2025 είναι υποψήφια διδακτόρισσα στο ίδιο Πανεπιστήμιο, με ερευνητικό αντικείμενο την ανάλυση δεδομένων βαρυτικών κυμάτων με τεχνητή νοημοσύνη.
Είναι μέλος της Hellenic Astronomical Society (Hel.A.S.), της Ελληνικής Εταιρείας Σχετικότητας, Βαρύτητας και Κοσμολογίας, της διεθνούς συνεργασίας LIGO-Virgo-KAGRA και της ερευνητικής ομάδας βαρυτικών κυμάτων του ΑΠΘ υπό την επίβλεψη του καθηγητή Νικόλαου Στεργιούλα.
Το ερευνητικό της έργο επικεντρώνεται στην ανάπτυξη και εφαρμογή βαθιών νευρωνικών δικτύων για την ανίχνευση αστροφυσικών σημάτων βαρυτικών κυμάτων, ενώ για ένα διάστημα διετέλεσε και συντονίστρια των φοιτητών της ερευνητικής ομάδας βαρυτικών κυμάτων του ΑΠΘ, η οποία εργάζεται στην εξέλιξη του κώδικα μηχανικής μάθησης AresGW. Ο κώδικας αυτός, του οποίου είναι βασική συνδημιουργός, οδήγησε – για πρώτη φορά διεθνώς – στην ανακάλυψη οκτώ νέων γεγονότων βαρυτικών κυμάτων που είχαν διαφύγει από τις κλασικές μεθόδους ανίχνευσης.
Έχει δημοσιεύσει εργασίες σε κορυφαία διεθνή επιστημονικά περιοδικά, όπως το Physical Review D και το Machine Learning: Science and Technology, ενώ μια από τις πιο πρόσφατες εργασίες της συγκαταλέγεται στο κορυφαίο 5% των ερευνητικών δημοσιεύσεων σύμφωνα με το Altmetric.
Παράλληλα, έχει δώσει πλήθος ομιλιών σε ελληνικά και διεθνή συνέδρια, μεταξύ άλλων στο 17o Hellenic Astronomical Conference και το IUPAP Conference on Computational Physics, καθώς και σε θερινά σχολεία και εξειδικευμένα εκπαιδευτικά προγράμματα.
Το έργο της παρουσιάστηκε επίσης στο εξώφυλλο του περιοδικού Hipparchos της Hellenic Astronomical Society (τεύχος 2025), όπου υπήρξε και συνυπογράφουσα άρθρου με θέμα την πρωτοποριακή ανίχνευση βαρυτικών κυμάτων με τεχνητά νευρωνικά δίκτυα. Στο εξώφυλλο απεικονίζονται τα φασματογραφήματα των νέων γεγονότων βαρυτικών κυμάτων που ανιχνεύθηκαν με τον αλγόριθμο AresGW.
https://www.ofa.gr/gravitational-waves-2025/
Για τα σεμινάρια υπάρχει μια ελάχιστη συμβολική επιβάρυνση 5 ευρώ για τα μη μέλη, και 2 ευρώ για φοιτητές (με επίδειξη πάσο), μαθητές Γυμνασίου-Λυκείου και ανέργους (με επίδειξη κάρτας ανεργίας).
Η παρακολούθηση των σεμιναρίων είναι δωρεάν για μαθητές Δημοτικού και τα οικονομικώς τακτοποιημένα μέλη του Ομίλου.
Ελάτε στον Όμιλο Φίλων Αστρονομίας με το Μετρό
Τα γραφεία του Ομίλου, Αλεξανδρείας 113, βρίσκονται σε κοντινή απόσταση από την στάση 25ης Μαρτίου του Μετρό Θεσσαλονίκης (25ης Μαρτίου και Σόλωνο)

Όμιλος Φίλων Αστρονομίας
www.ofa.gr